BALK EN SPLINTER – Boekbespreking

Karakter en inhoud

In het boek ‘Balk en Splinter’ onderzoekt Marcus van Loopik de Bergrede in het licht van de Joodse traditie. Hoe wordt de Bergrede verstaan, wanneer de teksten gelezen worden ‘met Joodse ogen en door een Hebreeuwse bril?’
1 Welke nieuwe betekenissen lichten op, wanneer we uitspraken van Jezus vergelijken met verwante teksten uit de Talmoed? Wat verandert in ons inzicht in de persoon en de betekenis van Jezus, wanneer we hem plaatsen in de traditie van de vroege chasidiem (vromen) en zijn weg als derech chasidoet (weg van vroomheid) verstaan? Wat kunnen we leren van de Hebreeuwse taal en haar onuitputtelijke rijkdom? Wat gebeurt er bijvoorbeeld, wanneer we het woord ‘zaligspreking’  relateren aan de ashreej-teksten uit de Psalmen? Welke positie nam Jezus in in het religieuze landschap van zijn tijd; hoe was zijn verhouding tot de Farizeeën, de Essenen en de vroege chasidiem? Kunnen we met Shalom Ben Chorin zeggen, dat de Bergrede ‘een stuk leerstof is, dat organisch heel goed past in de traditie van het rabbijnse Jodendom, ofschoon ook bepaalde persoonlijke trekken van de spreker, namelijk Jezus, zichtbaar worden?’

2 De kracht van Marcus van Loopik is dat hij voortdurend dergelijke vragen oproept en de lezer uitdaagt zijn/haar begrip van de tekst te laten verrijken en vernieuwen door de overvloedige rijkdom van de door hem aangehaalde teksten uit Talmoed, rabbijnse en Chassidische bronnen. Dat maakt Balk en Splinter tot een uitdagende en inspirerende gids voor iedereen, die het Evangelie wil leren verstaan vanuit de Joods perspectief.

 Werkwijze

Schalom Ben Chorin  beschrijft, dat Jezus in de Bergrede ‘volkomen op de manier van de Tanaïten’ (schriftgeleerden in de periode ca. 1 – ca. 200 g.j.) onderwijst en dat hij zijn eigen opvatting geeft, ‘die echter van begin tot eind een zuiver Joodse opvatting blijft.’ In de leesgroep gaan we aan de hand van Balk en Splinter op zoek naar de Joodse wortels van de Bergrede. Elke bijeenkomst wordt een hoofdstuk of een deel daarvan besproken. Van de cursisten wordt verwacht, dat ze voorafgaand aan de bijeenkomst het te bespreken hoofdstuk bestudeerd hebben. De bijeenkomsten hebben een drieledige opbouw:
1. eerst wordt in een korte inleiding het onderwerp van de avond toegelicht en in een breder perspectief geplaatst
2. vervolgens kan iedereen kan zijn/haar vragen, dilemma’s e.d. inbrengen
3. In een open leergesprek worden de vragen in het licht van de tekst besproken. 

Een bekend rabbijns gezegde vertelt dat de Torah zeventig gezichten heeft: onder de oppervlakte van de geschreven tekst gaat een enorme rijkdom aan verborgen betekenissen en inzichten schuil. Dit inzicht vormt het leidende principe van de studieavonden.  Dit houdt in dat we geen theologische discussies over geloofswaarheden houden, maar een dialoog voeren vanuit het ‘openen’  van de tekst en de persoonlijke betekenisverlening aan die tekst. Het ‘openen’ van een tekst -het openen van uw woorden verspreidt licht (Psalm  119:130)- is in de rabbijnse traditie een geheel eigen vorm van hermeneutiek. Op een unieke, creatieve en uiterst fijnzinnige wijze worden de verborgen diepten van woorden en verhalen gepeild. Talloze onvermoede betekenissen komen aan het licht: betekenissen die de tekst tot spreken brengen en vaak verrassende en radicaal nieuwe lezingen van de tekst mogelijk maken. We willen nadrukkelijk vanuit deze hermeneutiek naar de diepten van de Bergrede peilen.

Kosten
50 Euro voor 7 bijeenkomsten van 2 uur. De cursisten dienen het boek Balk en Splinter zelf aan te schaffen.

groep Minimaal 6 en maximaal 10 personen.

Voor
Iedereen die geïnteresseerd is in de rijkdom van de Joodse traditie en de Hebreeuwse taal en vanuit dit perspectief de Bergrede wil onderzoeken. Van de cursist wordt een open leerhouding ten aanzien van de Joodse traditie verwacht. Ook is een open, respectvolle en niet-oordelende houding voor het welslagen van de dialoog over de persoonlijke betekenis, die een tekst voor ieder oproept, onmisbaar.

Data
2018:
11/9, 9/10, 6/11, 4/12
2019: 22/1, 12-2, 12/3, 9/4, 7/5

Dit is inclusief enkele reservedata.

Tijd en plaats
Dinsdagmiddag 14.30-16.30 uur.
Locatie: Sint Laurens