38. Geef uw knecht een opmerkzaam hart

3- Daagse cursus

Karakter en inhoud

‘Want de ogen van de ENE gaan over de gehele aarde, om
krachtig bij te staan hen, wier hart volkomen naar Hem uitgaat.’
2 Kronieken 16:9

Het hart –lev of levav– neemt in het Bijbels denken over de mens een centrale plaats in. Het hart is niet enkel de bron van fysieke levenskracht, maar omvat alle dimensies van het menselijk leven. Het is allereerst het centrum van oriëntatie en inzicht. Oriëntatie betreft de gerichtheid en toewijding van het hart: wat is ten diepste belangrijk voor je, waar ben je op uit, wat is wezenlijk voor je, welke kernwaarden geven richting aan jouw handelen? Inzicht omvat het denken, de wil en het handelen: welke overtuigingen en opvattingen vormen jouw wereldbeeld, waar streef je naar, wat wil je bereiken of vermijden? Het hart duidt de mens in de totaliteit van zijn/haar bestaan aan. Het doen maakt zichtbaar, waarop het hart innerlijk op is aangelegd.

Er zijn in de Joodse religiositeit twee grondvormen van oriëntatie te onderscheiden: het hart dat gericht is op de weg van de ENE, op de Torah en de wijsheid van de mondelinge traditie aan de ene kant en het hart, dat daar niet op gericht is. De eerste weg is de weg leven, van heelheid en vrede. Het is een leven met het hart gericht op de hemel. De mens die deze weg gaat vindt de weg van zijn/haar bestemming. De tweede weg brengt geen leven, maar dood voort, d.w.z. het leven kan binnen deze oriëntatie niet uitbloeien tot haar diepste potentie; de waarheid van het wezen van de mens kan niet aan het licht komen.

 ‘Geef dan uw knecht een opmerkzaam hart…’ 1Koningen 3:9

Het ontvankelijke, aandachtig luisterende hart, lev shomea, neemt in de Joodse traditie een wezenlijke plaats in. Zo verklaart Maimonides, dat ‘het oog van het hart’ de bron van Daat Elohiem   -het kennen van de ENE- is. Dit kennen is niet het hebben van kennis over G’d, maar het onmiddellijke, intuïtieve besef van Zijn verborgen Tegenwoordigheid. ‘Mijn gedachten wekken mij op om U te zien en stellen mij in staat Uw wonderen te zien met het oog van mijn hart,’ schrijft Inb Ezra. En Bachya Ibn Paquda schrijft over de mens, wiens hart volkomen op de hemel gericht is, dat: ‘Hij zal zien zonder ogen, horen zonder oren, spreken zonder tong, dingen waarnemen zonder zintuigen en ze intuïtief, zonder redeneren, beseffen.’ ‘God zal voor hem de poorten openen, die leiden tot het kennen van Hem en zal de geheimenissen van Zijn wijsheid aan hem openbaren.

In de cursus staat het ont-dekken en bewust worden van de weg van het hart centraal. Het horende hart is een zuiver hart, in staat ‘ de stem van een verzwevend zwijgen’ te verstaan. Samen willen we een leerweg gaan, waarin de cultivering van de weg van het hart beoefend wordt aan de hand verschillende bronnen:

1.teksten uit TeNaCH, rabbijnse traditie, middeleeuwse commentaren en Chassidisme.

  1. inzichten van hedendaagse schrijvers als Arthur Green, Rami Shapiro en David Aaron.
  2. de praktijk van Jewish Spiritual Direction

Werkwijze

‘In het zoeken naar Wijsheid is de eerste stap stilte, de tweede luisteren, de derde herinneren, de vierde beoefenen en de vijfde het onderwijzen aan anderen.’ Shlomo Ibn Gabirol

De werkwijze, die in de cursus gevolgd wordt is gebaseerd op de vijf stappen, die Shlomo Ibn Gabirol beschrijft. Tezamen vormen ze een soelam, een leerladder, waarmee hemel en aarde verbonden worden. De eerste drie stappen komen uitgebreid aan bod tijdens de cursusdagen, de vierde en vijfde stap staan centraal tussen de cursusdagen in. De meditatieve omgang met de teksten is het voertuig van het leerproces.

Dag I:

  • Twee wijzen van kennen
  • Als een verzwevend zwijgen’, de taal van de hemel
  • Stilte in de psalmen
  • Luisteren naar de stem van de ziel
  • De cultivering van een ‘lev shomea’
  • Petichoet: ontvankelijkheid
  • Pnimijoet:  innerlijkheid
  • De dimensie van sod: de geheime omgang met de ENE

Dag II:

  • Zuiverheid van hart
  • Stilte in het Chassidisme,
  • De weg van Menachem Mendel van Worki, de ‘stilte-rebbe’
  • Luisteren naar de stem van de ziel
  • De cultivering van een ‘lev shomea’
  • Tikwah: verwachtingsvol en vertrouwend wachten
  • Hakshawah: opmerkzaamheid
  • De dimensie van sod: de geheime omgang met de ENE

Dag III:

  • In het stilzwijgen is de mens in het beeld van G’d
  • De samenhang tussen horen, rusten en genade
  • Het innerlijke heiligdom van het hart
  • De cultivering van een ‘lev shomea’
  • je eigen kelal gadol vinden: jouw heilige tekst voor de Weg van je Bestemming
  • De dimensie van sod: de geheime omgang met de ENE

Bestemd voor

Iedereen, die kennis wil maken met contemplatieve vormen van Joodse spiritualiteit en op zoek is naar verbinding met het eigen hart als Bron van bewustzijn en kennen. De teksten van de Torah, de gebeden uit het gebedenboek, de wijsheid van de mondelinge traditie: voor het  lev shomea-bewustzijn openen ze een directe Weg naar heelheid, vrede, vreugde. Wie deze teksten meditatief beluistert kan het wonder van de ‘vertrouwelijke omgang’, ‘het geheim van de ENE, die zich meedelende is’, ten deel vallen. Hier opent zich een weg van vertrouwen en dankbaarheid.

De cursus vereist geen specifieke voorkennis. Een open leerhouding en de bereidheid tot deelname aan gesprekken en stilteoefeningen. Het beoefenen van de dialoog maakt integraal deel uit van de bijeenkomsten. We gebruiken hiertoe verschillende dialogische werkvormen, in tweetallen, in kleine groepjes en in de hele groep. Van de cursisten wordt actieve deelname aan de gesprekken verwacht.

 

Kosten:  55 Euro voor 3 studiedagen.
De cursus is inclusief werkmateriaal en koffie/thee.

Groep:     Minimaal 8 en maximaal 15 personen.

Plaats Kasteelstraat 7, Sint Laurens
Tijd 10.15 -16.00 uur
Data 2017: 25/02, 11/03, 8/04